Nowe wytyczne KG PSP dla kamer termowizyjnych. Co zmienia standard i szkolenia w latach 2025-2026

Kamery termowizyjne wchodzą w nowy etap

W Państwowej Straży Pożarnej kamery termowizyjne przestają być traktowane jedynie jako pomocniczy sprzęt do okazjonalnego użycia. Z publicznych materiałów KG PSP wynika, że w 2025 r. rozpoczęto uporządkowane prace nad wymaganiami dla taktycznych kamer termowizyjnych oraz nad programem szkolenia do ich wykorzystania podczas pożarów wewnętrznych. Pilotażowe warsztaty ruszyły już w marcu 2025 r., kolejne odbyły się w maju, we wrześniu dopracowywano wymagania sprzętowe, 30 października 2025 r. zatwierdzono standard, a 9 lutego 2026 r. zatwierdzono program szkolenia doskonalącego.

To ważna zmiana, bo pokazuje, że KG PSP chce połączyć trzy elementy w jeden spójny system: właściwy sprzęt, właściwą taktykę i właściwe szkolenie. Nie chodzi już tylko o to, by jednostka „miała kamerę”, ale by strażacy potrafili korzystać z niej w sposób przewidywalny, bezpieczny i przydatny dla dowódcy podczas działań w środowisku pożaru wewnętrznego.

 

Co dokładnie zmienia nowy standard

Najważniejszy krok wykonano w październiku 2025 r., gdy zatwierdzono „Standard taktycznej kamery termowizyjnej wykorzystywanej w Państwowej Straży Pożarnej”. Dokument nie ogranicza się do ogólnych zaleceń, ale wskazuje konkretne wymagania techniczne. Kamera ma ważyć maksymalnie 1400 g, mieć ekran LCD o przekątnej od 3,4 do 4,1 cala, nie może być dotykowa ani zintegrowana z aparatem powietrznym butlowym lub jego maską. Musi też dać się pewnie obsługiwać jedną dłonią w rękawicy specjalnej.

Standard bardzo mocno akcentuje prostotę i bezpieczeństwo obsługi. Przycisk zasilania ma być łatwy do rozpoznania i użycia, a jego pojedyncze naciśnięcie ma przywracać kamerę do podstawowego trybu obrazu i wyłączać zoom cyfrowy. Dodatkowo kamera ma umożliwiać programowe wyłączenie wszystkich trybów wyświetlania poza trzema: trybem podstawowym, trybem podstawowym z pomiarem temperatury oraz trybem wczesnej koloryzacji. To ważne, bo ogranicza ryzyko, że strażak w warunkach stresu będzie korzystał z funkcji rozpraszających albo mało przydatnych taktycznie.

Dokument określa też minimalną odporność sprzętu. Taktyczna kamera termowizyjna dla PSP ma mieć obudowę co najmniej IP67, wytrzymać upadek z 2 metrów, pracować w temperaturze -20°C oraz zachować zdolność działania w temperaturze 260°C przez minimum 5 minut. Standard zaleca także ochronę soczewki i wyświetlacza, możliwość zapisu zdjęć i materiałów wideo, transfer danych na komputer oraz pamięć pozwalającą na zapis co najmniej 300 minut nagrań albo minimum 16 GB pamięci wewnętrznej.

W praktyce standard zmienia więc sposób myślenia o kamerze. To nie ma być urządzenie z możliwie największą liczbą funkcji, lecz narzędzie odporne, proste, czytelne i taktycznie użyteczne. Nawet tryb wczesnej koloryzacji został opisany bardzo konkretnie: ma wykorzystywać określoną logikę kolorów, a temperatura progowa dla koloryzacji powinna mieścić się w przedziale od 60°C do 100°C. Standard wskazuje też, że kamery przewidziane dla wybranych pojazdów gaśniczych powinny być przewożone w ładowarkach samochodowych, co dodatkowo wzmacnia kierunek standaryzacji wyposażenia.

Szkolenie ma być równie ważne jak sprzęt

KG PSP nie zatrzymała się na samym opisie parametrów technicznych. Już w marcu 2025 r. rozpoczęto pilotażowe warsztaty dotyczące wykorzystywania kamer termowizyjnych podczas gaszenia pożarów wewnętrznych, a w maju przeprowadzono kolejne zajęcia dla funkcjonariuszy w Łapach. W listopadzie 2025 r. odbyło się posiedzenie zespołu połączone z warsztatami w Bazie Szkolenia Poligonowego i Innowacji Ratownictwa w Nowym Dworze Mazowieckim, podczas których weryfikowano zawartość opracowywanego programu szkolenia i dostosowywano go do docelowej grupy odbiorców.

To pokazuje, że szkolenie nie było dopisywane do gotowego standardu na końcu całego procesu. Przeciwnie, oba obszary rozwijano równolegle. We wrześniu 2025 r. zespół powołany przez Komendanta Głównego PSP spotkał się z przedstawicielami Biura Logistyki i KCKR, aby doprecyzować, jakie wymagania powinny spełniać modele kamer, tak aby realnie poprawiały efektywność i bezpieczeństwo działań ratowniczo-gaśniczych.

Jak wygląda nowy program szkolenia

Formalnym zwieńczeniem tych prac był zatwierdzony 9 lutego 2026 r. Program szkolenia doskonalącego z zakresu wykorzystywania taktycznych kamer termowizyjnych podczas gaszenia pożarów wewnętrznych. Z dokumentu wynika, że celem szkolenia jest rozwój kompetencji uczestników w zakresie wykorzystania kamer podczas działań przy pożarach wewnętrznych oraz poszerzenie wiedzy o wymaganiach technicznych, jakie powinny spełniać kamery przeznaczone dla PSP.

Program jest konkretny i wyraźnie nastawiony na praktykę. Obejmuje m.in. podstawy interpretacji obrazów termicznych, termowizyjne rozpoznawanie sytuacji pożarowej, zarządzanie bezpieczeństwem termicznym, termowizyjne natarcie gaśnicze, charakterystykę techniczną kamer oraz termowizyjne przeszukiwanie pomieszczeń zadymionych. Łącznie przewidziano 26 godzin dydaktycznych, w tym 9 godzin teorii i 17 godzin zajęć praktycznych.

Z perspektywy operacyjnej bardzo ważne jest to, czego absolwent ma się nauczyć. Program wymaga nie tylko znajomości budowy i obsługi kamery, lecz także umiejętności analizowania sytuacji pożarowej na podstawie obrazu termicznego, przeciwdziałania dezorientacji w zadymieniu, rozpoznawania kierunków rozprzestrzeniania się pożaru, zwiększania bezpieczeństwa przeszukania pomieszczeń oraz oceny bezpieczeństwa termicznego wspierającej decyzję o rozpoczęciu, kontynuowaniu albo przerwaniu działań. To pokazuje, że kamera ma wspierać taktykę, a nie zastępować doświadczenie strażaka.

Program wskazuje też, kto powinien trafiać na szkolenie w pierwszej kolejności. Preferowani są dowódcy zmian, ich zastępcy oraz strażacy odpowiedzialni za prowadzenie zajęć z zakresu gaszenia pożarów wewnętrznych w ramach doskonalenia zawodowego w JRG. Dopiero później kierowani mają być ratownicy w zastępach i funkcjonariusze systemu codziennego realizujący zadania operacyjne i szkoleniowe. Co istotne, absolwent ma być przygotowany również do prowadzenia zajęć teoretycznych i praktycznych z tej tematyki w swojej jednostce.

Profesjonalizacja oznacza też większe wymagania organizacyjne

Nowy program nie sprowadza się do kilku wykładów i prostych ćwiczeń. Szkolenie mają organizować szkoły PSP i ośrodki szkolenia komend wojewódzkich PSP. Dokument przewiduje rolę kierownika szkolenia, instruktora wiodącego oraz oficera bezpieczeństwa, który w czasie ćwiczeń gorących odpowiada m.in. za nadzór nad przestrzeganiem zasad bezpieczeństwa, kontrolę stanu psychofizycznego uczestników, utrzymanie łączności radiowej, przygotowanie punktu pomocy medycznej i wdrożenie procedur w razie sytuacji wypadkowej.

To właśnie w tym miejscu najlepiej widać profesjonalizację całego obszaru. KG PSP nie traktuje szkolenia z kamer termowizyjnych jako krótkiego dodatku do szkolenia pożarowego, ale jako odrębny proces dydaktyczny, wymagający kadry, zabezpieczenia, infrastruktury i jasno opisanych ról. Z punktu widzenia bezpieczeństwa strażaków to bardzo istotny sygnał.

Co wynika z planów wdrożeniowych na 2026 rok

W materiałach KG PSP związanych z naradą pionu szkoleniowego pokazano także plan dalszego wdrażania programu w 2026 r. Z tej prezentacji wynika, że na marzec 2026 r. planowano szkolenie i warsztaty dla przyszłej kadry instruktorskiej, na kwiecień i maj 2026 r. pierwszy komplet szkoleń dla przedstawicieli szkół i ośrodków szkolenia PSP, a od czerwca 2026 r. rozpoczęcie realizacji szkoleń na potrzeby województw i szkół. Jednocześnie wskazano konkretne wymagania logistyczne, m.in. potrzebę posiadania wielokontenerowego trenażera do pożarów wewnętrznych oraz sześciu taktycznych kamer termowizyjnych, w tym co najmniej dwóch z możliwością nagrywania.

Trzeba jednak uczciwie doprecyzować, że ten materiał opisuje plan wdrażania, a nie raport z jego pełnego zakończenia w całym kraju. Dlatego najbezpieczniej powiedzieć tak: w latach 2025-2026 PSP formalnie uruchomiła i uporządkowała nowy model działania z kamerami termowizyjnymi, a od 2026 r. rozpoczęto jego dalsze rozwijanie przez system szkoleń instruktorskich i ośrodkowych.

Wnioski

Największa zmiana nie polega na tym, że w PSP pojawi się więcej kamer termowizyjnych. Najważniejsze jest to, że Komenda Główna PSP połączyła sprzęt z taktyką i szkoleniem. Nowy standard precyzuje, jaka kamera naprawdę nadaje się do działań przy pożarach wewnętrznych, a nowy program szkolenia pokazuje, jak z tego narzędzia korzystać w sposób bezpieczny i przydatny operacyjnie.

W praktyce oznacza to, że kamera termowizyjna ma coraz częściej pełnić rolę narzędzia decyzyjnego: pomagać w ocenie sytuacji pożarowej, zwiększać bezpieczeństwo roty, wspierać przeszukanie zadymionych pomieszczeń i poprawiać jakość dowodzenia. I właśnie dlatego nowe wytyczne KG PSP można uznać za jeden z ważniejszych kroków w profesjonalizacji działań gaśniczych przy pożarach wewnętrznych.